እዋናዊ ዜናታት

ኣብ መርበብ ዘለዉ

We have 10 guests and no members online

ኣብ ሓደ ደርባዊ ሕብረተ-ሰብ ዝተፈላለየ ናይ ኣተሓሳስባ፡ ረብሓን ስልጣንን ምፍሕፋሕ ክህሉ ባህርያዊ እዩ። ካብ’ዚ ባህርያዊ ወድዕነት እዚ ዝብገስ ድማ፡ ናይ ፖለቲካዊ ስልጣንን፡ ቁጠባዊ ረብሓን ፍልልይ ዝፈጥርዎ ጎንጺ ንምፍታሕ ክባሃል ቃልሲ ክካየድ ግድን እዩ። እዚ ከኣ ገዛእቲ ደርብታት ብዝጨበጥዎ ፖለቲካዊ ስልጣንን ዝውንንዎም ናይ ጭቆናን ዓፈናን ትካላት ብምጥቃም፡ ዕድመ ፖለቲካዊ ስልጣኖም ንምንዋሕ ክብሉ፡ ኣብ ልዕሊ ውጹዓት ህዝብታት ፖለቲካዊ ጭቆና፣ ቁጠባዊ ምዝመዛ፣ ጸጥታዊ ዓፈናን ኣድልዎን የካይዱ። መዘና ዘይብሉ ህልቂትን ዕንወትን ድማ የውርዱ። በቲ ካልእ ገጽ ድማ፡ ውጹዓት፡ ሰላም፣ ደሞክራስን ብምስፋን  ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰሎም ብምርግጋጽ፡ ቁጠባዊ ረብሓ ንምርካብ  ክብሉ ቃልሲ ከካይዱ ግድን ይኸውን።

ኣብ መንጎ ገዛእቲ ደርብታትን ውጹዓት ክፍልታት ሕብረተ-ሰብን ቃልሲ ኣብ ዝካየደሉ መስርሕ፡ ካብ ባዕላውን ወድዓውን፡ ጸገማት ዝብገሱ ከበድቲ ብደሆታት የጋጥሙ ‘ዮም። ገለ ካብኣቶም፡ እቲ ናይ ውጹዓት ቃልሲ፡ ቅኑዕ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማን ብቑዕ መሪሕ ውድብን እንተዘይረኺቡ፡ እቲ ቃልሲ ናብ ዝተማለአ ዓወት ክበጽሕ ኣይክእልን። ኣብ መንገዲ  ክሰናኸል ወይ  ብጽገናዊ ለውጢ  ክዛዘም ይኽእል ‘ዩ። በቲ ካልእ ገጽ ድማ እቲ ጨቋኒ መንግስቲ /ደርቢ/ ከም ጽግዕተኛ ስርዓት መጠን፡ ምስ ናይ ወጻኢ መሓዝቱን መወልቱን ሓይልታት ብምትእስሳር፡ ምእንቲ ጸቢብ ረብሕኡ ክብል ናይ ህዝብን ሃገርን ነጻነትን ልዕላውነትን ዝግህስ ሓደገኛ ኩነታት ክፈጥር ይኽእል እዩ። ከምዚ ዓይነት ተርእዮ ምስ ዘጋጥም ድማ፡ እቲ  ውጹዓት ህዝብታት ዘካይድዎ ቃልሲ ንግዚኡ ክተሓላለኽ፡ ብዙሕ መስዋእቲ ክሓትትን ዓወቱ ክደናጎን ይኸውን። ካልእ ኣብ’ዚ ግዝያት’ዚ ብዘቤታውያን ይኹኑ ባዕዳውያን ጨፍለቕቲ ሓይልታት፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብታትን ናይ ሓርነት ቃልሶምን ዝፍጽምዎ በደላት ዘይንእስ  ኣሉታዊ ተራ ዝጻወት ዘሎ፡ ናይ ግብረ-ሽበራውያን ኣዕናዊ ተግባራት‘ዩ።

እቲ ብስም ምድምሳስ ግብረ-ሽበረውያን ዝግበር  ወፍሪ፡ ንዕኡ ንምውጋድ ዘኽእል ኣብ ህዝቢ ሰፊሕ ፖለቲካዊ ጎስጓስ ከይገበርካ፡ ንኩሉ ነገር ብሓይልን ጐነጽን ጥራሕ ኣብ መዕልቦ ንምብጻሕ፡ ግብረ-ሽበራውያንን ንጹህ ህዝብን ብዘይፈሊ ብኣልማማ ምህራም፡ ትካላት ምዕናውን ደው ኢልካ ምሕሳብ ዘድልዮ’ዩ። ምኽንያቱ እዚ ከም’ዚ ዓይነት ጃምላዊ ዝመስል መጥቅዕቲ፡ ምንም ዘይፈልጡ ንጹሃን ሰባት ይጎድእ’ሞ፡ ኣብ’ቲ ህዝቢ  ምረትን ጽልእን  ክግንፍል ይገብር።   እዚ ወድዕነት’ዚ ድማ ንግብረ-ሽበራውያን መሕብኢ ዝኸውን ባይታ ንክረኽቡ ዕድል ይፈጥር። ቅልቅል ውጥም እናበሉ ሽበራዊ ምንቅስቓሶም ከስፍሑ፡ ቀጻልነቶም ከውሕሱ ይሕግዝ። እቲ ሽበራዊ መጥቃዕቲ ናብ ሰፊሕ ቦታታትን ሃገራትን ከስፋፍሕ ከምዝድርኽ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ኩርናዓት ዓለም ብጭብጢ ንዕዘቦ ዘለና’ዩ። ንኣብነት እቲ ብ2001 ኣብ ኣፍጋኒስታን  “ምድሳስ ግብረ-ሽበራውያን” ዝብል ተጀሚሩ፡ ን13 ዓመታት ዝኣክል ዝተኻየደ ውግእ፡ ብዙሓት ካብ ዜጋታት እታ ሃገር፡ ሃሊቖም፣ ኣካሎም ጎዲሎም፣ ከቢድ ዕንወትን ምምዝባልን ኣብጺሑ። እቶም ንክድምሰሱ ሓያል ወፍሪ ዝተኻየደሎም ኣሸበርቲ ዝተባህሉ ኣካላት ግን፡ ካብ ግዝያዊ ምድኻም ሓሊፉ ንምድምሳሶም ኣይተኻእለን። ጣሊባን ይኹኑ ካልኦት፡ ብኣንጻሩ ኣብ’ቲ ግፍዕን በደልን ዝፈጠሮ ስምዒት ናይ ህዝቦም ክሕብኡን ክዓብዩን ዘኽእል ሰፊሕ ዕድል’ዮም ረኺቦም።  እቲ ኣብ’ታ ሃገር ዝጸንሐ ውሽጣዊ ፍልልያት ድማ፡ ዝያዳ ክዓሙቑን ሱር ክሰድድን ኮይኑ።

ንምዃኑ ግብረ-ሽበራን ኣሸባርትን ካበይ’ዩ ዝፍጠር? እንታይ’ዩ ኸ ትርጉሙ፡ ዕላምኡን ተግባራቱን ኣብ ሕብረተ-ሰብ? ብከመይከ ክምከትን ክሳዓርን ይኽእል? እንታይከ’ዩ መፍትሒኡ? ዝብሉ ኣገደስቲ ነጥብታት ምርኣይ ጠቐምቲ ‘ዮም። ግብረ-ሽበራዊ ኣተሓሳስባ ዝፍጠር፡ ከም ኩሉ ዓይነት ናይ ውጹዓት ኣተሓሳስባታት ካብ’ቲ ሕብረተ-ሰብ ዘሕልፎ ከቢድ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ፣ ማሕበራውን ባህላውን ወጽዓታትን  ወድዓዊ ኩነታት‘ዩ ዝፍጠር። ብካልእ ኣገላልጻ ሕብረተ-ሰብኣዊ ወድዕነት ዝፈጥሮ ተርእዮ’ምበር፡ ካብ ዘየለ ነገር ዝብገስ ኣይኮነን። እንተኾነ ግን፡ ሕብረተ-ሰኣዊ ወድዕነት ዝፈጠሮ ይኹን ዳኣምበር፣ ተኸተልቲ ናይ’ዚ ኣተሓሳስባ’ዚ ነቲ ናይ’ቲ ሕብረተ-ሰብ ኩሉ መዳያዊ ወድዓዊ በደላትን ጸገማትን ብፍትሓዊ ዓይኒ ብምርኣይ፡ ናብ ዝተጨበጠ ውጽኢት ከብጽሕ ዘኽእል ቅኑዕ ዕላማ፡ ስትራተጂን ስልትን ብምሕንጻጽ ስለዘይ ቃለሱ፡ ኣብ’ቲ ወድዓዊ ጸገማት ናይ’ቲ ጭቁን ሕብረተ-ሰብ ዝጭበጥ ፍታሕ ከምጽኡ ኣይረኣዩን። ናይ ካልኦት ህልውና፡ እምነትን ተሳትፎን ብወድዕነት ኣይኣምኑን። ንፍሉይ ዕላማኦም ንምዕዋት ዝጥቀምሉ እስትራተጅን ሜላን፡ ሓይልን ናይ ሓይሊ ስነ-ሞጎትን ጥራሕ’ዩ፡፡  ንእምነቶም ብሓይሊ ከረጋግጹን ግሩህ ሰዓቢ ክረኽቡን ሃይማኖታዊ ሽፋን ብምግባር፡ ኣብ ልዕሊ ሂወት ሰብን ንብረትን ትሕተ-ቅርጻን /መሰረተ-ልምዓት/ መዳርግቲ ዘይብሉ ዕንወት የብጽሑ። ብከም’ዚ ኣገባብ ብሕታዊ እምነቶም ከዐውቱ ዝብህጉን ብተግባር ዝነጥፉን ሕሉፋት ‘ዮም። ዝኽተልዎ ኣገባብ  ኩሉ  ጸላእን ፈታውን ኣይፈልን።  ኣብ ዝኾነ ቦታን ኩነታትን፣ ኣብ ግዜ ሓጐስን ሓዘንን፣ ኣብ ኣብያተ-እምነታት፣ ቤት-ትምህርትታት፣ኣብያተ-ዕዮን መጓዓዝያን ካልኦትን ብኣልማማ ጭካነ ብዝመልኦ ኣገባብ ስለ ዝፍጽምዎ፡  ኣዝዩ መሪር ዘስካሕክሕን ናይ ጭካነ ተግባር’ዩ።

ብጥንቁቕ ኣገላልጻ ግብረ-ሽበራዊ ኣታሓሳስባን ኣሽበርትን እቲ ኣብ’ቲ ጭቁን ሕብረተ-ሰብ ዝሰፈነ  ኩሉ-መዳያዊ መሪር ሂወት ዝፈጥሮም ወድዓዊ ኩነታት ይኹኑ ዳኣምበር፡ ብኣተሓሳስባን  ተግባርን ዝኽተልዎ ኣገባብን ክምዘን እንከሎ ግን፡ ነቲ ኣብ’ቲ ሕብረተ-ሰብ  ዝሰፈነ  ጸገማት ንምፍታሕ ዘየኽእል፡ ብኣንጻሩ ካልእ መልክዕ ናይ’ቲ ጸገማት ዘቐጽል፡ ንውጽዓትን ደለይቲ ፍትሕን ዝኾኑ ናይ ዝኾነት ሃገር ህዝብታት ሽግሮም ኣብ ክንዲ ምቅላልን ምፍታሕን ብኣንጻሩ ክኸብድን እናተሓላለኸ ክቕጽል ዝገብር ልዑል ኣሉታዊ ተራ ኣብ ምጽዋት ዝነጥፍ’ዩ። ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ውጹዓት ሕብረተ-ሰብ ዓለም ብሓፈሻ፡ ኣብ ዝተወሰኑ ህዝብታትን ሃገራትን ድማ ብፍላይ፣ ካብ ጨቆንቲ ገዛእቲ ደርብታት ዝፍጽሙዎ በደላትን ዕንወትን ዘይንእስ፡ ኣስጋኢ ብደሆ  ኮይኑ ዝዋሳእ ዘሎ ዓለማዊ ወድዓዊ ኣሉታዊ ተርእዮ‘ዩ ክበሃል ዝካኣል።

እዚ ብስም “ሃይማኖታዊ ስርዓት ምትካል ካብ ናይ ባዕዲ ዘይቅኑዕ /ዘይቅዱስ/ ባህልታትን ስነ-ምግባርን ዝደሓነ ሂወት ክንመርሕ ኢና” ዝብልን፡ ፖለቲካዊ ስልጣን ንምርግጋጽ ብዝተፈላለየ ምስምሳት /ሽፋናት/ ዝግበሩ ዘይቅኑዓት ንጥፈታትን፡ ካብ’ቲ ዝኾነ እምነት፡ ሃይማኖትን ልምድታትን ዘቐምጦ ናይ ስነ-ምግባር ሕግን መምርሕን ወጻኢ: ናይ ካልኦት መሰረታዊ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላት እናገሃስካ፣ ናይ ካልኦት እምነትን ባህልን ከተጥፍእ እናሓለንካ፣ ብሓይልን ጐነጽን ከተእምንን ሰዓቢ ከተፍርን ምፍታን፡ ፍጹም ዝካኣል ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ናብ ኣዕናውን ዘይፍትሓውን ውግእ፡  ዘምርሕን‘ዩ ዝኸውን። እቲ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ኣብ ከባቢና ኣብ ምብራቕ ፣ሰሜንን ምዕራብን ኣፍሪቃን፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ርሑቕ ምብራቕን ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝካየድ ዘሎ ኣዕናዊ ግርጭታት፡ ዘብጽሖ ዘሎ ኩሉ መዳያዊ በደላት ከም ጭቡጥ ኣብነት ክውሰድ ዝካኣል‘ዩ። እዚ ከኣ ኣብ ነፍስ ወከፍ እተን ሃገራት ዝተፈጠረ ጭቆና፡ ምዝመዛን ኣድልዎን  ንምፍታሕ ዝጠልብ ወድዓዊ ኩነታት ዝተፈጠሩ ናይ ግብረ ሽበራዊ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ኣካላት፡ ኣብ ገዛእ ህዝቦምን  ከባቢኦምን ዘውርድዎ ዘለዉ ኩሉ መዳያዊ ህልቂትን ዕንወትን፡ ንመንነትን ተግባራትን፡ ናይ ግብረ-ሽበራውያን ህልውን መጻእን ሓደገኛነቱ ኣጉሊሑ ዘርኢ እዩ።

እዚ ሕሉፍ /ኣኽራሪ/ ኣረኣእያን ተግባራትን እዚ ነቶም ሓደ ዓይነት ሃይማኖታዊ እምነት ዝኽተሉ ሕብረተ-ሰብ  ከይተረፈ ከም ቀንዲ ግዳይ እናገበረ ዝነጥፍ ስለ ዝኾነ፡ ንዘይቅንዕነቱን ሓደገኝነቱን ብጭቡጥ ዘረጋግጽ‘ዩ። ኣሸበርቲ ግጉይ እምነቶምን ንዕኡ ንምዕዋት ክብሉ ዝኽተሉዎ ዓመጻዊ ኣገባብ ቃልስን ውጽኢቱ ንዝኾነ ኣካል ውጹዕ ሕብረተ-ሰብ ናይ ዝኾነት ሃገር ዘይጠቅምን ዘየገልግልን፣ብኣንጻሩ ዝጐድእን ዝርምስን’ዩ። ስለዚ፡ ብጨቆንቲ ሓይልታት /ደርብታት/ ኣብ ልዕሊ ጭቁናት ህዝብታት ንዝካየድ ዘሎ ኩሉ መዳያዊ ሕሰም ክኸብድን ክቕጽልን ኣብ ምግባር ወድዓዊ ኣሉታዊ ተራ ይጻወት ካብ ሃለወ ብከመይ’ዩ ክውገድ ዝኽእል ዝብል ነጥቢ ምርኣይ ኣገዳሲ‘ዩ።

ግብረ ሽበራዊ ኣተሓሳሳባን ኣሸበርትን ኣሉታዊ ተግባራትምን ዝፈጥሮ ሓደጋታት ምምካትን ምውጋድን ዝካኣል፡ ብቐዳምነት ባህርን ዕላማን ናይ ኣመንቱን ኣሉታዊ ተግባራቶምን ንዝኾነ ህዝቢ ዘይጠቅምን ዘየገልገልን ምዃኑ ቅኑዕ ተረደኦ ክተሓዝ ምግባር እዩ። ካብ’ዚ ብምብጋስ ድማ ነቲ ጨካን ባህርን  ኣዕናዊ ተግባራትን ካብ ምኹናን ዝሓለፈ፡ ኩሎም ኣብ ሰላምን  ዕቤትን ረብሓ ዘለዎም፡ ብምትሕብባርን ምውዳብን ኣንጻር ኣሸበርትን ኩሉ መዳያዊ ኣዕናዊ ተግባራቶምን ብመስርሕ ዝዕወት ቃልሲ ምክያድን እዩ። ብመሰረቱ ኣሸባርነት ክውገድ ዝኽእል እቲ ንዕኡ ዝፈጠረ ናይ ጭቁናት ህዝብታት ኩሉ-መዳያዊ ጭቆናን ጸገማትን ዝሓቖፈ ወድዕነት ማሕበራዊ ፍትሒ ብምርግጋጽ ምውጋድ ምስ ዝካኣል’ዩ።

ስለ ዝኾነ፡ ናይ ውጹዓት ህዝብታትና ጭቆናን፡ በደላትን ንምፍታሕ ኣብ እንገብሮ ቃልሲ፡ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ ዕላማን ተረደኦን ኣብ ህዝብታትና ምሉእ ኣፍልጦን እምነትን ክረክብ ዘይሕለል ፖለቲካዊ ቃልሲ ምክያድ የድሊ። ውጹዓት ህዝብታትና ከም ዋናታትን ወሰንትን ናይ ቃልሶም መጠን፡ ብንቕሓትን ብቕዓትን ክቃለሱ ምግባር፡ ቀንድን መሰረታውን ዋኒና ክኸውን ይግባእ። ኣብ ልዕሊ ግብረ-ሽበራን ኣሸበርትን ብከምዚ ኣገባብ መሰረት ዘይሓዘ፡ ካብ ሕሰምን ጽልኢትን ዝፍጠር ስምዒት ብምብጋስ ጥራሕ ኣንጻሮም ክትቃለስ ምፍታን ግን፡ ናይ መትለ-መታሉ /ናይ ግብረ-መልሲ/ ተግባራት ካብ ምዃን ዘይሓልፍ፡ ንነገራት ብወድዓውን ፍትሓውን ዓይኒ ዘይርኢ፡ ነቲ ናይ ጭቁናት ቃልሲ፡ ቅኑዕ እስትራተጅን ስልትን ዘየበርክት፣ ኣብ ተራ ናይ ሕነ ምፍዳይ ተግባራት ዝምርኮስ ስለ ዝኸውን፡ ዘይቅኑዕን ዘይዕወትን’ዩ ዝኸውን።  ስለ ዝኾነ ኣብዚ መዳይ’ዚ ንቕሓትን ጥንቃቐን ዝመልኦ ኣገባብ ቃልሲ‘ዩ ክካየድ ዝግባእ።  ኣንጻር ግብረ-ሽበራውያን ዝግበር ናይ ሓይሊ ምጥቃም ውፍሪ ማሕበራዊ ፍትሒ ንምንጋስ፡ ኣብ’ቲ ውጹዕ ሕብረተ-ሰብ መሰረታዊ ፍታሕ ንምምጻእ ዓሊሙ፡ ኣብ ልዕሊ’ቶም ሕሉፋት ኣኽረርቲ ማእከሉ ዝገበረ ስጉምቲ ክውሰድ እንከሎ’ዩ ምሉእ ዓወት ዝኸውን ‘ምበር፡ ነዚ ዕሽሽ ኢልካ ብዓመጽን ዓመጽን ጥራሕ ንምውጋዱ ዝሕለንሲ ካብ ግዝያዊ መዐገሲ ምግባር ሓሊፉ ዘላቒ መፍትሒ ኣይከውንን። መሊሱ ብዝተፈላለየ መልከዓት ክኽሰት’ዩ ዝኸውን።

ካብ መጽሔት ህዝባዊ ደሞክራሲ ጥሪ 2015 ዝተወስደ
ድ,ሰ,ደ,ኤ, 10-04-2015

ሞድ የማን Mod Right sample subtitle goes here

This is the right module position, which is not using any module suffix.

To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.

ሰላም 1 Mod Bottom1 sample subtitle goes here

This is the bottom1 module position, which is not using any module suffix.

To create a subtitle, separate the title input text in the module manager with an "|" character then enter your subtitle text.

ቃለ መጠይቕ

Show Panel